Jesteśmy coraz bardziej bombardowani rożnymi wyborami i jest to stresujące

Jesteśmy coraz bardziej bombardowani rożnymi wyborami i jest to stresujące

 

Spróbuj tylko zalogować się do Netflixa i zobaczysz prawie 6 000 różnych pozycji do wyboru. Stwórz konto na Tinderze, a będziesz miał szansę poznać ponad 4 miliony innych aktywnych użytkowników. Wpisz hasło „szczoteczka” na Allegro i otrzymasz ponad 74 000 wyników wyszukiwań od szczoteczek manualnych po mechaniczne, od trój-paków aż po te pakowane po 12 sztuk.

Jako osoba, która jest bardzo niezdecydowana i ktoś, kto zajmuje się badaniami nad stresem, często myślę nad presją związaną z dokonywaniem wyborów w sytuacji, gdy mamy tak dużą liczbę możliwości.

Czego doświadczamy w momencie podejmowania decyzji spośród obfitości możliwości? Czy paraliżuje nas to czy też aktywizuje? Sprawia, że jesteśmy bardziej czy mniej pewni decyzji? Wywiera trwały wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie?

Chcemy mieć możliwość wyboru, a nie musieć go dokonywać

Możliwość i wolność wyboru to jeden z filarów kultury zachodniej.

Lecz istnieje też nadmiar możliwości.

Badacze Sheena Iyengar i Barry Schwartz to pionierzy w badaniach nad tym zjawiskiem. Odkryli oni, że przytłoczenie możliwościami wyboru może stworzyć przeciwne przeżycie zwane „nadmiarem możliwości” lub „paradoksem wyboru”.

Ludzie zazwyczaj pragną tak wielu możliwości, jak to tylko możliwe. Nieważne czy chodzi o zakup samochodu, czy płatków śniadaniowych, ludzie zazwyczaj skłaniają się do wyboru firm, które oferują szerszy wachlarz możliwości. Czynią tak w przekonaniu, że zwiększy to szanse na kupno najlepiej dopasowanego do nich artykułu.

Finalnie natomiast istnieje duże prawdopodonieństwo, że te sytuacje sparaliżują ich i sprawią, że będą w ogóle unikać podjęcia jakichkolwiek decyzji.

Co gorsza, kiedy już dokonają wyboru mogą być z niego w większym stopniu niezadowoleni i go żałować.

Przechodząc do sedna zbyt dużego wachlarza możliwości

Według mnie to zjawisko wyjaśnia skąd powstaje w ludziach marazm, który aktualnie jest zarazą we współczesnym społeczeństwie.

Tłumaczy to również prawdziwą ekscytację, którą czują osoby planujące pierwszy raz kupić dom, odczuwając następnie obawę, że nie wybiorą idealnej dzielnicy, szkoły czy stylu architektonicznego.

Uzasadnia to ciekawość, odczuwającą dwudziestoparolatkowie przed wypadem do nowo-otwartego baru, którą zaraz przyćmiewa zaniepokojenie, że nie dorośnie on do ich oczekiwań.

Mimo, że wiemy, iż nadmiar możliwości prowadzi w końcu do niezadowolenia, to nie jest to do końca wiadome, co odczuwają ludzie będący w trakcie procesu podejmowania decyzji.

Czasem wydaje się, że więcej czasu zabiera nam decydowanie, co obejrzeć niż oglądanie filmu lub serialu samo w sobie.

Źródło: Rachael Myrow/KQED

 

Zastanawiałem się wraz z moimi znajomymi, czy ludzie na prawdę ufają swoim możliwościom, co do podejmowania dobrych decyzji? I jeśli tak, to kiedy to doświadczenie przekształca się z pozytywnego w negatywne – z radości, jaki potencjał niesie za sobą dana sytuacja, aż po zniechęcenie i zwątpienie?

W ramach naszych prac badawczych prześledziliśmy wewnętrzne przeżycia badanych poprzez śledzenie reakcji ich układu sercowo-naczyniowego podczas, gdy dokonywali selekcji.

Kiedy ludziom zależy bardziej na danej decyzji, ich serce bije szybciej i mocniej. Inne mierniki np. to jak duże ilości krwi są pompowane przez serce bądź ile jej transportują naczynia krwionośne mogą wskazywać na poziom pewności co do dokonywanego wyboru.

Uczestnicy naszych badań oceniali internetowe profile umieszczone na portalu randkowym. Poprosiliśmy ich o wybór jednej osoby mając możliwość przejrzenia wielu lub tylko kilku profili. W innych warunkach poprosiliśmy po prostu o ocenę profili na skali od jednego do dziesięciu.

Odkryliśmy, że gdy uczestnicy mogli wybierać spośród wielu możliwości, czuli się bardziej zaangażowani w podjęcie decyzji. Ich serca biły szybciej i mocniej. Natomiast ich naczynia tętnicze również obkurczyły się, co oznacza mniejsze poczucie pewności na temat swojego wyboru.

Innymi słowy, kiedy mamy zbyt wiele możliwości, podjęcie „złej” lub „dobrej” decyzji nabiera większą rangę, stając się tym samym mniej osiągalne.

Układ krwionośny człowieka reaguje w ten sam sposób, gdy mamy napisać ważny egzamin, do którego nie jesteśmy w ogóle przygotowani lub odbyć rozmowę o pracę marzeń, do której brakuje nam odpowiednich kwalifikacji.

Warto zaznaczyć, że nawet znikome narażenie na ten rodzaj aktywności serca może mieć długoterminowe konsekwencje zdrowotne. W przypadku, gdy występuje z większą częstotliwością może prowadzić do różnych rodzajów chorób serca i nadciśnienia.

Decydowanie o tym, jak decydować

Wyczuwanie wagi danej decyzji połączone z brakiem pewności, co do odpowiedniej możliwości może prowadzić do głęboko zakorzenionego strachu przed dokonaniem nieodpowiedniego wyboru.

Myślę, że remedium na to może być spojrzenie na daną decyzję z innej perspektywy. Gdy zdasz sobie sprawę, że większość codziennych selekcji, których dokonujemy – co zjeść na lunch, jaka przekąska najlepiej skomponuje się z twoim ulubionym karmelowym macchiato – nie mają żadnego większego znaczenia. Nawet decyzje, które wydają się nieść za sobą większe konsekwencje jak podjęcie nowej pracy, nie są nieodwracalne.

 

 

Gdy obieramy ten sposób myślenia, konsekwencje podjęcia „złej” decyzji przestają być takie przerażające.

Naszkicowanie samemu sobie, co chcemy osiągnąć oraz czego uniknąć podejmując wybór może być również korzystne. Pomoże nam to w zawężeniu wachlarza możliwości oraz nabycia pewności co do własnych umiejętności podejmowania decyzji.

Więc następnym razem, gdy spędzisz godziny przeglądając Netflixa niemogąc wybrać żadnego tytułu zmartwiony tym, czy spodoba się on dziewczynie z Tindera, którą planujesz zaprosić na randkę – postaraj zdać sobie sprawę z tego, jak małą wagę mają te decyzje. Ten proces może również pomóc Ci poruszać się po świecie, który jest nimi przepełniony.

Autor: 
Thomas Saltsman Tłumaczyła: Agnieszka Lachiewicz

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.
8 + 2 =
Rozwiąż proszę powyższe zadanie matematyczne i wprowadź wynik.