Czy naczynia kuchenne wykonane z feflonu zwiększają szanse zachorowania na raka?

Teflon jest na tyle znany, że wiele osób nazywa tak wszystkie nieprzywierające garnki i patelnie. Jednakże, nie każde nieprzywierające naczynie wykonane jest z teflonu.

Teflon używany jest od dawna, nic dziwnego więc, że wywołuje obawę, czy aby na pewno jest on bezpieczny. Tym, co wywołuje największe objawy jest to, czy teflon może zwiększać ryzyko zachorowania na raka. Krótka odpowiedź to- prawdopodobnie nie, lecz aby dowiedzieć się więcej, musimy przyjrzeć się historii teflonu z bliska, zbadać skąd biorą się pytania na temat raka, a także sprawdzić co na ten temat mówią badania. Mimo że istnieją inne rodzaje naczyń kuchennych z powłoką zapobiegającą przywieraniu, w tym artykule pod lupę weźmiemy jedynie naczynia z teflonem.

Czym tak właściwie jest teflon?

Teflon jest rodzajem związku syntetycznego o nazwie politetrafluoroetylen (PTEF). Jest on używany do powlekania różnych produktów, ponieważ jest wodoodporny, zmniejsza tarcie i tworzy nieprzywierającą powierzchnię. Teflon używany jest od początku lat czterdziestych XX wieku i można go znaleźć we wszystkim, począwszy od żarówek, po lampy grzewcze, do produktów ochrony tkanin. Ma zastosowanie przemysłowe, motoryzacyjne i farmaceutyczne. Istnieje duża szansa, że masz u siebie w domu wiele produktów pokrytych teflonem. Najczęściej jednak, jest on używany do produkcji nieprzywierającej powłoki w garnkach i patelniach, co znacznie ułatwia gotowanie i czyszczenie.

Czy teflon może zwiększyć szanse zachorowania na raka?

Obawa o naczynia kuchenne z teflonu i ryzyko raka nie dotyczy teflonu samego w sobie. Ma to związek z kwasem perfluorookatynowym (PFOA)-  substancją chemiczną, która nie występuje w naturze, używaną w procesie produkcji teflonu. PFOA był kiedyś używany do produkcji teflonu. Od 2013 roku jednak, wszystkie produkty z teflonem nie zawierają już tej substancji. Chociaż istnieją badania sugerujące związek między PFOA a rakiem, nie ma potwierdzonego związku między teflonem a rakiem. Warto przyjrzeć się dlaczego PFOA zbudził niepokój i dlaczego nie jest już używany do produkcji teflonu. Podczas produkcji, PFOA może przedostać się do ziemi, wody czy powietrza. Może pozostać w środowisku, a także w twoim ciele przez długi czas. Przeprowadzone badania obejmowały wysokie stężenie  PFOA, a ich rezultaty nie były jasne. Niektóre badania sugerują, że wysoki poziom niektórych substancji polifluoroalkilowych (PFAS) może prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia następujących nowotworów:

-pęcherza moczowego

-nerki

-jajnika

-prostaty

-jądra

Czy może to także zwiększyć ryzyko innych problemów zdrowotnych?

Możliwe jest również, że długotrwałe narażenie na opary z przegrzanej patelni pokrytej teflonem może prowadzić do objawów grypopodobnych, takich jak ból głowy, dreszcze i gorączka. Jednakże, wywołanie takich objawów wymaga użycie bardzo wysokiej temperatury i grzania patelni przez wiele godzin. Uważa się jednak, że symptomy te nie są groźne i zwykle ustępują w ciągu 12 do 48 godzin. Jednakże może to wywołać poważne problemy u osób z istniejącą wcześniej chorobą układu krążenia czy układu oddechowego. Istnieją badania sugerujące, że PFAS, który był używany przy produkcji teflonu do 2013 roku może mieć związek z następującymi dolegliwościami:

-podwyższony poziom cholesterol

-zmniejszona reakcja na szczepionki wśród dzieci

-zmiany w enzymach wątrobowych

-zwiększone ryzyko wysokiego ciśnienia krwi lub stanu przedrzucawkowego u kobiet w ciąży

-niewielki spadek masy urodzeniowej wśród niemowląt

Jak podaje Amerykańskie Stowarzyszenie do Walki z Rakiem, nie ma innych udowodnionych zagrożeń dla ludzi związanych z używaniem naczyń kuchennych pokrytych teflonem.

Co należy wiedzieć o teflonie i zagrożeniach dla ptaków?

Chociaż naczynia teflonowe są zazwyczaj bezpieczne dla ludzi, tego samego nie można powiedzieć o ptakach. W temperaturze 280°C powierzchnie pokryte PTFE zaczynają emitować  chemiczne produkty uboczne, które mogą być trujące dla ptaków. W wyniku wdychania oparów, ptaki mogą doświadczać problemów z oddychaniem, drgawek i śmierci. Jeśli masz tendencję do gotowania w garnkach i patelniach z teflonu na dużym ogniu, pamiętaj aby ptaki domowe nie znajdowały się z obrębie kuchni.

A co z innymi rodzajami naczyń kuchennych?

Aluminium

Żywność jest głównym źródłem narażenia na aluminium. Jest w powietrzu, w wodzie, glebie i różnych produktach konsumenckich. Aluminium z garnków i patelni może przedostać się do żywności, jednakże aluminium anodowane, czyli takie, które jest bardziej odporne na korozję, tę czynność ogranicza.

Żeliwo

Podczas gotowana przy użyciu naczyń z żeliwa, do potraw może przedostać się niewielka ilość żelaza, czyli substancji, której każdy potrzebuje w swojej diecie. Badania z 2014 roku wykazały, że wysokie stężenie surowicy żelaza może przyczynić się do powstania nowotworów, w szczególności raka wątroby i piersi. Metaanaliza z 2014 roku także także sugeruje, że istnieje związek między wysokim stężeniem żelaza a rakiem, jednakże potrzeba więcej badań, aby potwierdzić tę tezę. Być może powinieneś przemyśleć czy zakup naczyń kuchennych wykonanych z żeliwa będzie dobrym rozwiązaniem, jeśli twój poziom żelaza jest zbyt wysoki. Wyniki przeglądu systematycznego z 2003 roku podają, że garnki wykonane z żeliwa mogą być pomocnym rozwiązaniem dla ludzi z niedoborem żelaza.

Miedź

Niewielka ilość miedzi jest dobra dla zdrowia, lecz zbyt duże ilości mogą być toksyczne. Do gotowania należy używać miedzi powlekanej, gdyż zapobiega to przedostaniu się miedzi do żywności.

Stal nierdzewna

Wydaje się, że użycie naczyń ze stali nierdzewnej nie stanowi żadnego zagrożenia dla zdrowia. Jednakże badanie opublikowane w 2013 roku wykazało, że nikiel i chrom mogą przenikać do sosu pomidorowego, jednakże zależy to od gatunku stali nierdzewnej , czasu gotowania, poprzedniego użycia oraz przechowywania naczynia.

Czy są jakieś kroki, które możesz podjąć aby zmniejszyć zagrożenie dla zdrowia?

Jeśli martwisz się o patelnie teflonowe wyprodukowane przed 2013 rokiem, wymień je jeśli możesz. Wybierz nowszy teflon, stal nierdzewną, aluminium lub inny rodzaj naczynia. Poniżej znajdują się dodatkowe wskazówki jak najlepiej wykorzystań naczynia teflonowe:

-Wymień naczynia, które są zniszczone lub zużyte

-Rozgrzej naczynia na małym lub średnim ogniu

-Nie zostawiaj pustych patelni na gorącym palniku

-Mimo, że naczynia teflonowe wytrzymują ciepło do 260°C, bezpieczniej jest gotować na niskim lub średnim ogniu, jeśli to możliwe

-W przypadku gotowania przy użyciu bardzo wysokiej temperatury, włącz okap lub otwórz okna

-Unikaj metalowych przyrządów kuchennych, które mogą zarysować powierzchnię naczynia

-Nie używaj szorstkich środków czystości

Niezależnie od tego, czy używasz garnków i patelni pokrytych teflonem, czy innego rodzaju naczyń kuchennych, zawsze postępuj zgodnie z instrukcjami producenta dotyczącymi bezpiecznego użytkowania.

Podsumowanie

Teflon to marka syntetycznego środka chemicznego używanego do powlekania naczyń kuchennych. Istnieją obawy, że chemikalia używane kiedyś w procesie produkcji teflonu mogą potencjalnie zwiększyć ryzyko raka, jednakże używanie tychże chemikaliów zostało wycofane w 2013 roku. Obecnie, teflon uważany jest za bezpieczny i nie ma dowodów potwierdzających, że może przyczyniać się on rozwoju raka. Jeśli posiadasz naczynia kuchenne wyprodukowane przed 2013 rokiem i obawiasz się chemikalia, które się w nich znajdują, wymień je na nowsze, lub te, wykonane ze stali nierdzewnej lub aluminium.

Autor: 
Ann Pietrangelo Tłum. Agata Piotrowska

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.
1 + 12 =
Rozwiąż proszę powyższe zadanie matematyczne i wprowadź wynik.